Մասնակից:Ankax Hayastan/Հայկական պետականությունների ղեկավարների ցանկ

Ուրարտու

խմբագրել

Ուրարտուի արքաների կառավարման տարեթվերը ներկայացված են մոտավորապես, քանի որ նրանց մասին տեղեկատվություն շատ քիչ կա և որոշ թվականներ կարող են վիճարկելի լինեն(Տես հոդված ru:Список правителей Урарту):Փակագծերում նշված են տարեթվերը ըստ «Հայոց պատմություն, դասախոսությունների ձեռնարկ», Երևան 1998, Աշոտ Մելքոնյան։

Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Արամե մ.թ.ա.858 - մ.թ.ա. 844 (մ.թ.ա.859 - մ.թ.ա.843)
Լուտիպրի մ.թ.ա. 844 - մ.թ.ա. 834
Սարդուրի Ա մ.թ.ա. 834 - մ.թ.ա. 828 (մ.թ.ա.835 - մ.թ.ա.825)
Իշպուինի մ.թ.ա. 828 - մ.թ.ա. 810 (մ.թ.ա.825 - մ.թ.ա.810)
Մենուա մ.թ.ա. 810 - մ.թ.ա. 786 (մ.թ.ա.810 - մ.թ.ա.786)
Արգիշտի Ա մ.թ.ա. 786 - մ.թ.ա. 764 (մ.թ.ա.786 - մ.թ.ա.764)  
Սարդուրի Բ մ.թ.ա. 764 - մ.թ.ա. 735 (մ.թ.ա.764 - մ.թ.ա.735)
Ռուսա Ա մ.թ.ա. 735 - մ.թ.ա. 714 (մ.թ.ա.735 - մ.թ.ա.714)
Արգիշտի Բ մ.թ.ա. 714 - մ.թ.ա. 680 (մ.թ.ա.714 - մ.թ.ա.685)
Ռուսա Բ մ.թ.ա.680 - մ.թ.ա. 639 (մ.թ.ա.685 - մ.թ.ա.645)
Սարդուրի Գ մ.թ.ա. 639 - մ.թ.ա.625
Սարդուրի Դ մ.թ.ա. 625 - մ.թ.ա.620
Էրիմենա մ.թ.ա. 620 - մթ.ա.605
Ռուսա Գ մ.թ.ա. 605 - մ.թ.ա.595 (մ.թ.ա.605 - մ.թ.ա.585)?
Ռուսա Դ մ.թ.ա.595 - մ.թ.ա.585
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Պարույր Սկայորդի մ.թ.ա.612 - մ.թ.ա. ? մ.թ.ա 612 թ.-ին Մարաստանի Կիաքսար թագավորը ճանաչել է Հայոց արքա և ըստ որոշ մասնագետների արդեն մ.թ.ա. 612 - մ.թ.ա. 609 թթ.-ներին Ուրարտուի թագավորությունում իշխանությունը անցել էր Պարույրին, այսինքն դինաստիաների փոփոխություն էր իրականացվել[1]։  
Հրաչյա մ.թ.ա. ? - մ.թ.ա. ? (ըստ Մովսես Խորենացու Նաբուգոդոնոսոր I-ի ժամանակակիցն է եղել) Պարույր Սկայորդու որդի  

Երվանդունիներ

խմբագրել

Երվանդունիների կառավարման տարեթվերը ներկայացված են մոտավորապես և որոշ թվականներ կարող են վիճարկելի լինեն։

Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Երվանդ Ա մ.թ.ա. 570 - մ.թ.ա. 560 Երվանդունիներ
Տիգրան Երվանդյան մ.թ.ա. 560 - մ.թ.ա. 535 Երվանդունիներ  
Վահագն Երվանդյան մ.թ.ա. 535 - մ.թ.ա. 515 Երվանդունիներ
Հիդարնես Ա մ.թ.ա 6-րդ դար Երվանդունիներ
Հիդարնես Բ մ.թ.ա.5-րդ դարի առաջին կես Երվանդունիներ
Հիդարնես Գ մ.թ.ա. 5-րդ դարի կեսեր Երվանդունիներ
Արտաշիր մ.թ.ա. 5-րդ դարի երկրորդ կես Երվանդունիներ
Երվանդ Բ մ.թ.ա. 401 - մ.թ.ա.344 սատրապ Երվանդունիներ Պատկեր:Orontes II.jpg
Դարեհ III մ.թ.ա. 344 - մ.թ.ա. 336 սատրապ  
Երվանդ Գ մ.թ.ա.336 - մ.թ.ա. 331 Երվանդունիներ
Միհրան մ.թ.ա. 331 - մ.թ.ա.323 սատրապ Երվանդունիներ
Պերդիկկա մ.թ.ա. 323 օտարերկրացի
Նեոպտելեմուս մ.թ.ա.323 - մ.թ.ա. 321 օտարերկրացի
Էվմեն մ.թ.ա.321 օտարերկրացի
Միհրան մ.թ.ա.321 - մ.թ.ա. 317 Երվանդունիներ
Երվանդ Գ մ.թ.ա.317 - մ.թ.ա. 260 Երվանդունիներ
Երվանդ Դ մ.թ.ա. 228 - մ.թ.ա 200 Երվանդունիներ

Փոքր Հայքի թագավորություն

խմբագրել

Կոմմագենեի և Ծոփքի թագավորություն

խմբագրել

Երվանդունիների կառավարման տարեթվերը ներկայացված են մոտավորապես և որոշ թվականներ կարող են վիճարկելի լինեն։

Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Շամուշ (Սամոս) մ.թ.ա.260 - մ.թ.ա. 240 Երվանդ Գ-ի որդի, հիմնադրել է Սամոսատ քաղաքը Երվանդունիներ
Արշամ Ա մ.թ.ա. 240 - մ.թ.ա. 220 Սամոսի որդին, կառուցել է Արշամաշատ մայրաքաղաքը Երվանդունիներ  

Ծոփքի թագավորություն

խմբագրել

Փաստերը վիճարկելի են.

Թագավոր Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություներ Դինաստիա Պատկեր
Շավարշ-Քսերքես
(Քսերքսես Երվանդունի)
մ.թ.ա. 220 - մ.թ.ա. 201 Արշամի որդին Երվանդունիներ  
Աբդիսար ? - ? Քսերքսեսի որդին  
Զարեհ մ.թ.ա. 189 - ? Շահունի արքայտոհմի հիմնադիր, մ.թ.ա.200 - մ.թ.ա.189 թթ.-ին եղել է Ծոփքի կառավարիչ. Սելևկյանների տիրապետություն
Մորֆիլիգ ? - ? Զարեհի որդին
Արտանես ? - ?
? - ? ? - ?

Կոմմագենեի թագավորություն

խմբագրել

Տարեթվերի համար հիմք է ծառայել անգլերեն Վիքիպեդիայի հետևյալ ցանկը.en:List of rulers of Commagene.

Թագավոր Կառավարման տարիններ Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Պտղոմեոս Կոմմագենացի մ.թ.ա. 163 - 130 Երվանդ Դ-ի որդին, Արշամի թոռը,
մ.թ.ա. 200 - 163 թթ-ին եղել է Կոմմագենեի սատրապ
Սամոս Բ Կոմմագենացի մ.թ.ա. 130 - 109 Պտղոմեոսի որդին
Միհրդատ Ա Կալլինիկուս մ.թ.ա. 96 - 70 Սամոս Բ-ի որդին
Անտիոքոս Ա Կոմմագենացի մ.թ.ա. 70 - 38 Միհրդատ Ա-ի որդին  
Միհրդատ Բ Կոմմագենացի մ.թ.ա. 38 - 20 Անտիոքոս Ա-ի որդին
Անտիոքոս Բ Կոմմագենացի մ.թ.ա. 20 - 20 Անտիոքոս Ա-ի որդին
Միհրդատ Գ Կոմմագենացի մ.թ.ա. 20 - 12 Միհրդատ Բ-ի որդին
Անտիոքոս Գ Կոմմագենացի մ.թ.ա. 12 - 17 Միհրդատ Գ-ի որդին
հռոմեական պրովինցիա 17 - 38
Անտիոքոս Դ Կոմմագենացի 38 - 72 Անտիոքոս Գ-ի որդին,
կառավարել է քրոջ (համատեղության կարգով կնոջ)՝ Յուլիա լոտափայի հետ (Julia Iotapa)
իշխանությունը Անտիոքոս Գ-ի երեխաներին վերադարձրել է Կալիգուլա կայսերը

Արտաշեսյաններ

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Արտաշես Ա մ.թ.ա. 189 - մ.թ.ա. 160 մ.թ.ա.200 - մ.թ.ա.189 Մեծ Հայքի կառավարիչ, Սելևկյանների տիրապետություն Արտաշեսյաններ  
Արտավազդ Ա մ.թ.ա. 160 - մ.թ.ա. 115 Արտաշեսյաններ
Տիգրան Ա մ.թ.ա. 115 - մ.թ.ա. 95 Արտաշեսյաններ
Տիգրան Բ մ.թ.ա. 95 - մ.թ.ա. 55 Արտաշեսյաններ  
Արտավազդ Բ մ.թ.ա. 55 - մ.թ.ա. 34 Արտաշեսյաններ
Արտաշես Բ մ.թ.ա 34 - մ.թ.ա. 20 Արտաշեսյաններ
Տիգրան Գ մ.թ.ա. 20 - մ.թ.ա. 8 Արտաշեսյաններ
Տիգրան Դ և Էրատո մ.թ.ա. 8 - մ.թ.ա. 5 Արտաշեսյաններ
Արտավազդ Գ մ.թ.ա. 5 - մ.թ.ա. 2 Արտաշեսյաններ
Տիգրան Դ և Էրատո մ.թ.ա. 2 - մ.թ.1 Արտաշեսյաններ  

1 - 52 (66) թվականներ

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
թափուր 1-2
Արիոբարզան 2 - 4 Ատրպականի թագավոր
Արտավազդ Դ 4-6 Արիոբարզանի որդին
Տիգրան Ե 6 - 12
Էրատո 6-12
Վոնոն 12 - 15/16 Պարթևների նախկին արքան
թափուր 15/16 - 18 հռոմեացիները ձերբակալել էին Վոնոնին
Զենոն-Արտաշես 18 - 34
Արշակ Ա 34-35 Արտավան Գ-ի որդին
Որոդես 35 Արտավան Գ-ի որդին
Միհրդատ 35-37 Իբերիայի թագավորի եղբայրը
պարսկական օկուպացիա 37-43
Միհրդատ 43-51
Հռադամիզդ 51-52 Միհրդատի զարմիկը  
Տրդատ Ա 52-53 Արշակունի
Հռադամիզդ 53-54  

Արշակունիներ

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Տրդատ Ա 54-58 Պարթևաց Արշակունի Վոնոն Բ-ի որդին, Վաղարշ Ա-ի եղբայրը Արշակունի  
թափուր 58-59 հռոմեական օկուպացիա
Տիգրան Զ 59-62 Քաղկիդիկեի թագավոր, Տիգրան Ե–ի եղբոր՝ Ալեքսանդրի որդին
Տրդատ Ա 62-75 Արշակունի  
Սանատրուկ 75-110 Արշակունի  
Աշխադար 110-113 Բակուր Բ-ի որդին Արշակունի
Պարթամասիր 113-114 Բակուր Բ-ի որդին Արշակունի
թափուր 114-116 հռոմեական օկուպացիա
Վաղարշ Ա 116-144 Սանատրուկի որդին Արշակունի
Սոհեմոս 144-161 Ասորիքի Եմեսա քաղաքի թագավոր
Բակուր Ա 161-163 Արշակունի
Սոհեմոս 164-186
Վաղարշ Բ 186-198 Արշակունի
Խոսրով Ա 198-217 Արշակունի
Տրդատ Բ 217-256 նույնացվում է Խոսրով Բ-ի հետ, 253 թ.-ին պարսիկները գրավեցին Հայաստանի մեծ մասը, նա մինչև սպանվելը շարունակեղ իշխել արևմտյան հատվածներում Արշակունի
Արտավազդ Ե 253 - 272 կառավարել է Շապուհի որդու Որմիզդ-Արտաշիրի հետ համատեղ
Որմզդակ 272-276 Որմիզդ-Արտաշիրի որդին
Ներսես Սասանյան 276-293[2] Շապուհ Ա-ի որդին, Պարսկաստանի ապագա արքայից արքա,
Տրդատ Գ 287-330 287թ.-ից հռոմեական հատվածի արքա, 293-ից ամբողջ Հայաստանի արքա Արշակունի  
Խոսրով Գ 330-338 Արշակունի
Տիրան 338-350 Արշակունի
Արշակ Բ 350-368 Արշակունի  
թափուր 368 - 370 պարսկական օկուպացիա
Պապ 370 -374 Արշակունի
Վարազդատ 374-378 Արշակունի  
Արշակ Գ 378 - 389 Արշակունի
Խոսրով Դ 387-389 Արշակունի
Վռամշապուհ 389-414 Արշակունի
Խոսրով Դ 414-415 Արշակունի
Շապուհ 415-420 Հազկերտ Բ-ի որդին
թափուր 420-422 ապստամբություն
Արտաշես Գ 422-428 Արշակունի

Մարզպանական Հայաստան

խմբագրել

Արաբական տիրապետություն, հայոց իշխաններ

խմբագրել

Թվականները ներկայացված են ըստ. «Հայոց պատմություն, հիմնահարցեր» (Երևան 2000, Հ. Սիմոնյան) գրքի.

Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Թեոդորոս Ռշտունի 639 - 654 Հայաստանում Պարսկաստանի ու Բյուզանդիայի գերիշխանության անկումից հետո միավորեց Հայաստանի արևմտյան և արևելյան մասերը և դարձավ նրա փաստացի կառավարիչը, 652 թ.-ից հետո արաբների կողմից ճանաչվեց Հայոց, Վրաց և Աղվանից գերագույն իշխան։ 643 թ.-ին ձերբակալվում է Բյուզանդիայի կայսեր կողմից, իսկ հայոց իշխան է դառնում Վարազ-Տիրոց Բ Բագրատունին, որը կարճ ժամանակ հետո մահանում է և կրկին վերադարձնում են Ռշտունուն [3] Ռշտունի
Համազասպ Դ Մամիկոնյան 654 - 661 Մամիկոնյան
Գրիգոր Ա Մամիկոնյան 661 - 685 Մամիկոնյան
Աշոտ Բ Բագրատունի 685 - 689 Բագրատունի
Ներսեհ Կամսարական 689 - 693 Կամսարական
Սմբատ Բյուրատյան Բագրատունի 693 - 726 701 թ.-ին արաբները վերջնականորեն գրավեցի Անդրկովկասը և կազմեցին Արմինիա վարչամիավորը Բագրատունի
Աշոտ Բագրատունի Կուրացյալ 732 - 749 փաստացի 726 թ.-ից, կուրացվել է Գրիգոր Բ Մամիկոնյանի կողմից, որոշակի ժամանակահատված իշխանությունը եղել է Գրիգոր Բ Մամիկոնյանի ձեռքում (748-750), որը գլխավորել է ապստամբությունը արաբների դեմ, իսկ Աշոտը հրաժարվել էր մինչև վերջ աջակցեր[4] Բագրատունի
Մուշեղ Մամիկոնյան 749 - 753 Մամիկոնյան
Սահակ Գ Բագրատունի 753 - 775 775 թ.-ի ապրիլի 24-ին (25-ին) Արձն գյուղի ճակատամարտում զոհվեցին Մուշեղ Մամիկոնյանը, Սահակ և Սմբատ Բագրատունիները և այլք, այդ դեպքերից հետո Մամիկոնյանները, Ռշտունիները, Կամսարականները և այլ տոհմեր գաղթեցին Բյուզանդիա Բագրատունի
Աշոտ Բագրատունի 775 - 781 Սահակի որդին Բագրատունի
Տաճատ Անձևացի 781 -785 Անձևացի
թափուր 785 -790
Աշոտ Բագրատունի Մսակեր 790 - 826 Բագրատունի
Բագարատ Բագրատունի 826 - 851 Բագրատունի
Սմբատ Բագրատունի Աբլբաս 852 - 855 Բագրատունի
Աշոտ Բագրատունի 855 - 885 862 թ.-ից իշխանաց իշխան, իսկ 885 թ.-ից պաշտոնապես ճանաչվեց Հայոց և Վրաց թագավոր Բագրատունի  

Բագրատունիներ

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Աշոտ Ա 885-890 Բագրատունի  
Սմբատ Ա 890-914 Բագրատունի
Աշոտ Բ 914-928 Բագրատունի  
Աբաս Ա 928-953 Բագրատունի
Աշոտ Գ 953-977 Բագրատունի  
Սմբատ Բ 977-989 Բագրատունի  
Գագիկ Ա 989-1020 Բագրատունի  
Հովհաննես-Սմբատ 1020-1041 Բագրատունի
Աշոտ Դ 1021-1040 կառավարել է Շիրակի և շրջակա գավառներից դուրս Բագրատունի
Վահրամ Պահլավունի 1041-1042 ժամանակավոր, մինչ Գագիկ Բ-ի թագադրելը
Գագիկ Բ 1042-1045 Աշոտ Դ-ի որդին, կալանավորվել է Բյուզանդիայի կայսեր կողմից և ստիպողաբար հրաժարվել գահից, փոխարենը ստացել է Պիզու և Կալոն Պեղատ քաղաքները Կապադովկիայում, սպանվել է 1079 թ.-ին Բագրատունի

Կարսի (Վանանդի) թագավորություն

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Մուշեղ Կարսեցի 963-984 Աշոտ Գ-ի եղբայրը Բագրատունի
Աբաս Բագրատունի 984-1029 Բագրատունի
Գագիկ Կարսեցի 1029-1064 1064-ին թագավորությունը հանձնել է Բյուզանդիային Բագրատունի  
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Գուրգեն Կյուրիկե 979 - 989 Աշոտ Գ-ի որդին, կառավարել է 972 թ.-ից, արքայի կոչում ստացել է 979-ից Կյուրիկյան
Դավիթ Ա 989-1050 Կյուրիկյան
Գուրգեն Բ 1050-1089 Կյուրիկյան
Դավիթ Բ 1089-1113 կառավարել է եղբոր Աբասի, հետ, 1113թ.-ից հետո, երբ թագավորությունը անցավ Վրաստանին, 1113 թ.-ից մինչև 1145 թթ.-ները կառավարել է Մածնաբերդում Կյուրիկյան
Աբաս Կյուրիկյան 1089-1113 1113 թ.-ից հետո կառավարել է Տավուշում մինչև 1145թ.-ը Կյուրիկյան

Տվյալները վերցված են Հայկական Սովետական Հանրագիտարանից.[5]

Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Դավիթ Բ 1113-1145 Կյուրիկյան
Կյուրիկե Գ 1145-1170 Կյուրիկյան
Աբաս Բ 1170-1176 Կյուրիկյան
Աղսարթան Ա 1176- ? Կյուրիկյան
Աղսարթան Բ - Կյուրիկյան
Թաղիադին Ա - Կյուրիկյան
Սարգիս Ա - Կյուրիկյան
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Սմբատ Ա Սահակյան 987 -998 Սյունի
Վասակ Ա 998-1040 Սյունի
Սմբատ Բ Աշոտյան 1040-1051[6] Վասակի քեռայր Աշոտի որդին Աշոտյան
Գրիգոր Ա Աշոտյան 1051-1072 Սմբատ Բ-ի եղբայրը Աշոտյան
Սենեքերիմ Սևադյան 1072 -1094/1096 Շահանդուխտ թագուհու եղբայրն է, Դարբանտի Սևադա թագավորի որդին[7]
Գրիգոր Բ Սենեքերիմյան 1094/1096-1166 Սենեքերիմի որդին
Հասան Խաչենցի 1166 -1170 Գրիգոր Բ-ի Կատայի ամուսինը, Խաչենի իշխանը

Վասպուրականի թագավորություն

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Գագիկ Արծրունի 908 - 943 Արծրունի
Դերենիկ-Աշոտ 943 - 959 Գագիկի որդին Արծրունի
Աբուսահլ-Համազասպ 959 - 972 Գագիկի որդին, Աբուսահլ-Համազասպի մահից հետո որդիները բաժանեցին թագավորությունը 3 մասի, սակայն հերթով տիրացան Վան քաղաքի գահին Արծրունի
Աշոտ-Սահակ 972 - 983/991 Աբուսահլ-Համազասպի որդին Արծրունի
Գուրգեն-Խաչիկ 983/991 - 1003 Աբուսահլ-Համազասպի որդին Արծրունի
Սենեքերիմ Արծրունի 1003 - 1021 Աբուսահլ-Համազասպի որդին, 1021 թ.-ին թագավորթւոյունը զիջեց Բյուզանդիային, փոխարենը ստանալով Կապադովկիայի Սեբաստիա քաղաքը, մահացել է 1026թ.-ին Արծրունի

Տայքի իշխանություն

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Դավիթ Կյուրապաղատ 966 -1000 Բագրատունի

Զաքարյան Հայաստան (Զաքարյան իշխանապետություն)

խմբագրել

Ցուցակում ներկայացված չեն համակառավարիչները։ 1220 թ.-ից սկսվեցին մոնղոլական և Ջալալլեդդինի արշավանքները, իսկ 1236 թ.-ից սկսվեց նվաճողական արշավանքները, 1259 թ.-ից Հայաստանը հիմնականոմ մոնղոլական տիրապետության տակ էր։

Անուն Կառավարման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Զաքարե Բ 1191 - 1212 Զաքարյան
Իվանե Ա 1212 - 1227[8] մինչ 1212 թ.-ը համակառավարիչ, Զաքարեի եղբայրը Զաքարյան
Ավագ Զաքարյան 1227 - 1250 Իվանեի տղան Զաքարյան
Զաքարե Գ 1250 - 1259 1259 թ.-ին մահապատժի է ենթարկվել Զաքարյան

Սամցխե - Ջավախքի հայ - վրացական Զաքարյանների իշխանություն (1266 - 16-րդ դարի վերջ)

խմբագրել

Կիլիկյան Հայաստան

խմբագրել

Կաղապար:Main

Փիլարտոս Վարաժնունու պետություն

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Փիլարտոս Վարաժնունի 1071 - 1086 Մանազկերտի ճակատամարտից հետո հրաժարվեց ենթարկվել Բյուզանդիային, նրա մահից հետո այդ տարածքների մեծ մասը զավթեցին սելջուկները[9]

Քեսունի իշխանություն

խմբագրել
Անուն Գահակալման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Դինաստիա Պատկեր
Գող Վասիլ 1082 - 1112 Ասորիքի հյուսիս - արևմտյան և Կիլիկիայի արևելյան շրջաններում էր գտնվում
Վասիլ Տղա 1012 - 1116 1116 թ.-ին Եդեսիայի կոմս Բոլդուինի կողմից զավթվել է [10] Կամսարական

Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն

խմբագրել
Անուն Կառավարման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Կուսակցական պատկանելություն Պատկեր
Արամ Մանուկյան 05.1918 - 07.1918 նորաստեղծ հանրապետության ղեկավար ( 1918 մարտից Երևանի նահանգի դիկտատոր), ապա առաջին ՆԳ նախարար, մահացել է 1919 թ.-ին բծավոր տիֆից ՀՅԴ  
Հովհաննես Քաջազնունի 07. 1918 - 05.1919 վարչապետ 06.1918 թ.-ից, բայց Թիֆլիսում էր գտնվում ՀՅԴ  
Ալեքսանդր Խատիսյան 05.1919 - 05.1920 վարչապետ ՀՅԴ
Համազասպ Օհանջանյան 05.1920 - 11.1920 վարչապետ ՀՅԴ
Սիմոն Վրացյան 11.1920 - 12.1920 վարչապետ ՀՅԴ

Լեռնահայաստան

խմբագրել
Անուն Կառավարման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Կուսակցական պատկանելություն Պատկեր
Գարեգին Նժդեհ 25.12.1920 - 01.07.1921 սպարապետ, ապա վարչապետ, իսկ վերջում Ռազմական նախարար և սպարապետ ՀՅԴ  
Սիմոն Վրացյան 01.06.1921 - 09.07.1921[11] ՀՅԴ

Հայաստանի Խորհրդային Սոցալիստական Հանրապետություն

խմբագրել

Հայաստանի ՀԿ(բ)Պ կենտկոմի առաջին քարտուղարները.[12]

Անուն Կառավարման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Կուսակցական պատկանելություն Պատկեր
Գևորգ Ալիխանյան 1920-1921 ՀԿԿ
Սարգիս Լուկաշին 1921-1922 ՀԿԿ
Աշոտ Հովհաննիսյան 1922 - 1927 ՀԿԿ  
Հայկ Հովսեփյան 1927 - 1928 ՀԿԿ
Հայկազ Կոստանյան 1928 - 1930 ՀԿԿ
Աղասի Խանջյան 1930 - 1936 ՀԿԿ  
Ամատունի Վարդապետյան 1936 - 1937 ՀԿԿ
Գրիգոր Հարությունյան 1937 - 1953 ՀԿԿ
Սուրեն Թովմասյան 1953 - 1960 ՀԿԿ
Յակով Զարոբյան 1960 - 1966 ՀԿԿ
Անտոն Քոչինյան 1966 - 1974 ՀԿԿ  
Կարեն Դեմիրճյան 1974 - 1988 ՀԿԿ  
Սուրեն Հարությունյան 1988 - 1990 ՀԿԿ
Վլադիմիր Մովսիսյան 1990 - 1990 ՀԿԿ
Ստեփան Պողոսյան 1990 - 1991 ՀԿԿ
Արամ Սարգսյան 1991 - 1991 ՀԿԿ

Հայաստանի Հանրապետություն

խմբագրել
Անուն Կառավարման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Կուսակցական պատկանելություն Պատկեր
Լևոն Տեր-Պետրոսյան 1991 - 1998 վերընտրվել է 1996 թ.-ին, 1998 թ.-ի փետրվարին հրաժարական է տվել Հայոց համազգային շարժում  
Ռոբերտ Քոչարյան 1998 - 2008 վերընտրվել է 2003 թ.-ին անկուսակցական  
Սերժ Սարգսյան 2008 - ներկա վերընտրվել է 2008 թ.-ին, պաշտոնավարման ժամկետը լրանում է 2018 թ.-ին Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն  
ՀՀ 4-րդ նախագահ

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն

խմբագրել
Անուն Կառավարման ժամանակաշրջան Ծանոթագրություններ Կուսակցական պատկանելություն Պատկեր
Արթուր Մկրտչյան 01. 1992 - 04.1992[13] ԳԽ նախագահ, զոհվել է ՀՅԴ
Գեորգի Պետրոսյան 04. 1992 - 06.1993 ԳԽ նախագահի պաշտոնակատար ՀՅԴ
Կարեն Բաբուրյան 1993 - 1994 ԳԽ նախագահի պաշտոնակատար
Ռոբերտ Քոչարյան 1994 - 1997 ԳԽ - կողմից է նշանակվել, 1996 թ.-ին ընտրվել է համաժողովրդական ընտրություններով անկուսակցական
Լեոնարդ Պետրոսյան 03. 1997 - 09.1997 նախագահի պաշտոնակատար անկուսակցական
Արկադի Ղուկասյան 1997 - 2008 2002 թ.-ին վերընտրվել է անկուսակցական
Բակո Սահակյան 2008 - ներկա 2012 թ.-ին վերընտրվել է անկուսակցական  

Ծանոթագրություններ

խմբագրել


Գրականություն

խմբագրել